Jak Pisać CV, list motywacyjny | Jak napisać Życiorys, Podanie

              Charakterystyka odnosi się zarówno do rzeczywistej, jak i literackiej postaci, a także przedmiotów. Jej tworzenie składa się niejako z trzech etapów: przedstawienie postaci, jej analizy i interpretacji. Dobrze skonstruowana charakterystyka, wymaga od autora cech dobrego obserwatora, podkreślania znaków szczególnych i istoty charakteryzowanej osoby lub przedmiotu. Nie należy zapominać także o bogatym i dobrze dobranym słownictwie. Wyrazy powinny zostać wybrane w zależności od tego kim jest odbiorca, jego wieku, intelektu, zainteresowań. Z charakterystyką mamy do czynienia każdego dnia. Dostrzegając pewien element otaczającej nas przestrzeni, czasem podświadomie charakteryzujemy go, aby lepiej poznać jego cechy i wiedzieć, jak zachować się w danej sytuacji.  Możemy wyróżnić dwa rodzaje charakterystyki:

• zewnętrzną,
• wewnętrzną.

           Pierwsza z nich przedstawia zewnętrzny wygląd i cechy danej osoby. W jej skład wejdą takie elementy, jak wzrost, waga, ubiór, kolor włosów i tak dalej. Do charakterystyki zewnętrznej zaliczymy również zachowanie się postaci, a więc: impulsywność, mimika, słownictwo (może świadczyć „za” lub „przeciw” charakteryzowanej osoby, np poprzez używanie wulgaryzmów).


Drugi rodzaj charakterystyki, czyli charakterystyka wewnętrzna, będzie informowała nas o:

• charakterze obserwowanej postaci ( zły, dobry, szlachetny, plugawy, okropny),
• cechach osobowości, a więc: leniwy, powolny, kłótliwy, wesoły, miły, obrażalski,
• intelekcie (zdolności, zainteresowania),
• moralności i światopoglądzie.

Podkreślić należy, że charakter i temperament, mogą „iść w parze ze sobą”, mieszać się wzajemnie. Aczkolwiek trzeba pamiętać, że charakter to cecha wewnetrzna, temperament to zachowanie zewnętrzne. Charakterystyka ponadto prezentuje stosunki między naturą opisywanej osoby, a jej zachowaniem okazywanym poza wnętrzem człowieka. Każda osoba różni się miedzy sobą osobowością, osobowość zaś będzie dobrym, a zarazem wyróżniającym się elementem charakterystyki danego osobnika.
             Charakterystyka bezpośrednia dotyczy wprost opisywanej postaci (Marek jest wysokim i umięśnionym mężczyzną). Interpretacja danej osoby następuje jednak zazwyczaj poprzez charakterystykę pośrednią. Następuje ona jako odniesienie się do danej osoby, poprzez jej zachowanie, usposobienie, sposób mówienia.
Wtedy, na podstawie analizy konkretnego zdarzenia możemy lepiej poznać daną osobę. Przykładem dobrze ilustrującym te zależności, jest na przykład, kiedy wspomniany wcześniej Marek, pomaga starszej pani nieść zakupy. Możemy z tej sytuacji wywnioskować cechę charakteru, jaką jest uczynność. Istnieje również możliwość charakterystyki poprzez porównanie własnych wrażeń i zdania innych, dotyczącego badanego obiektu. Do takiej konfrontacji mogą być uwzględniane opinie samej charakteryzowanej osoby, poprzez jej zdania wypowiedziane o sobie, w rozmowach z innymi ludźmi lub też z samym autorem tekstu. Przykład takiej konfrontacji znaleźć można na przykład w „Lalce” Bronisława Prusa.Charakterystyka, jako forma wypowiedzi, może wykorzystywać opis, opowiadanie, czy nawet streszczenie .

              Kolejnym podziałem charakterystyki jest podział na charakterystykę statyczną i dynamiczną.
Pierwsza z nich ukazuje idealne i ogólnie przyjęte cechy danej osoby, należącej do określonej grupy społecznej, bądź zawodowej. Informuje ona o ideale danej postaci, np. przewodnik górski powinien być osobą, odznaczającą się odpowiedzialnością, odwagą, inteligencją, sprytem i umiejętnością zachowania się w sytuacji kryzysowej. Musi być osobą wykształconą i być zorientowana w terenie, w jakim pracuje. W takim wypadku często posługujemy się życzeniami i wyliczeniami. Charakteryzowana postać, wcale nie musi być, ba rzadko jest ideałem, prezentowanym przez charakterystykę statyczną. Można zestawić zachowanie bohatera do danej sytuacji, posługując się opowiadaniem, bądź streszczeniem, np. wędrówki górskiej czarnym szlakiem, uwypuklając negatywy, jak i pozytywy postaci.
Konkretną osobę, jej zmienność, w zależności od otoczenia, charakter, wierny obraz prezentuje zaś charakterystyka dynamiczna. Sytuacja taka, bardzo często pojawia się w literaturze. Przykładem na to może być przemiana Kordiana w utworze Słowackiego. Młody romantyk, bez wzajemności zakochany w starszej kobiecie, po nieudanej samobójczej próbie, symbolicznie przemienia się na górze Mont Blanc, aby potem swoim życiem udowadniać odwagę i męstwo. „Kordian” jest utworem powstałym w epoce romantyzmu, której wiele dzieł prezentowało właśnie takie wewnętrzne przemiany bohaterów. Charakterystyka dynamiczna uwzględni cały dotychczasowy obszar działalności postaci. Poszczególna cecha charakteru, będzie musiała być wyodrębniona w odniesieniu do dużej ilości czasu i sytuacji, jakie wtedy miały miejsce. Z tego też powodu, nie da się określić charakteru danej osoby po jednostkowym jej zachowaniu.
              Charakterystyka całościowa, bardzo dokładnie opisuje każdy element składający się na charakteryzowaną postać. Skupi się ona zarówno na życiorysie bohatera, jak i jego uczuciowości i przeżyciach. Będzie starała się w idealny sposób oddać osobowość postaci, uwzględniając wszystkie jej aspekty.


              Charakterystyka częściowa skupi się na jednym elemencie, wyodrębnionym z charakteru i to jemu poświęci całą uwagę. W tym wypadku istnieje możliwość oceny danej postaci, określeniem swojego stosunku do niej. Autor jednak musi pamiętać o obiektywizmie, a swoje ewentualne zależności z charakteryzowaną postacią odłożyć na drugi plan. Obiektywnie, nie zawsze znaczy pozytywnie. Charakterystyka, więc może przyjąć formę krytyczną.